Każdy majsterkowicz od czasu do czasu mierzy się z większymi lub mniejszymi problemami. Czasami może je sprawić spawanie za pomocą spawarki migomat, kiedy indziej trudny dostęp do wymienianych części bądź problemy z ich demontażem. Ta ostatnia sytuacja szczególnie często może przytrafić się tym, którzy samodzielnie dbają o samochód. Drobne naprawy, konserwacja czy choćby wymiana kół nie zawsze bywają proste. Kłopoty mogą sprawić zwłaszcza “zapieczone” śruby, które niezwykle trudno odkręcić zwykłym kluczem. A poradzenie sobie z kilkudziesięcioma może znacznie przedłużyć pracę i frustrować już na początku operacji. Z pomocą przychodzi jednak klucz udarowy, czyli narzędzie przeznaczone do szybkiego wykręcania i wkręcania śrub. Odpowiednio dobrany klucz udarowy przyda się w każdym warsztacie.
Klucz udarowy – jak działa i kiedy się przyda?
Nawet osoby, które mają niewiele wspólnego z warsztatem czy mechaniką samochodową, zwykle miały okazję obejrzeć klucz udarowy w czasie pracy. Takim sprzętem posługują się bowiem nie tylko pracownicy warsztatów działających w każdym polskim mieście, ale także mechanicy Formuły 1. To między innymi dzięki specjalnym, wydajnym kluczom udarowym są w stanie w ciągu kilku sekund wymienić koła lub inne części bolidów, które wymagają błyskawicznej naprawy. Takie narzędzia można także rozpoznać po dźwięku – w czasie pracy emitują charakterystyczny gwizd.
Podstawą działania tego urządzenia jest, jak sama nazwa wskazuje, udar. To dzięki niemu możliwe jest szybkie odkręcanie i dokręcanie śrub oraz nakrętek. Klucze udarowe działają na nie tak zwaną nagłą siłą. Głowica urządzenia z dużą szybkością i w regularnych odstępach uderza w śrubę, przez co ta nieco się poluzowuje. Takie uderzenia pomagają poradzić sobie również z zalegającą wokół rdzą. Wysoki moment obrotowy klucza gwarantuje odkręcenie śrub, których ręcznie nie bylibyśmy w stanie poruszyć nawet za pomocą specjalnej przedłużki do klasycznego klucza.
Do naprawy samochodu i prac remontowych
Klucz udarowy jest zatem narzędziem, które przyda się w każdym warsztacie. Poradzi sobie z wieloma śrubami i nakrętkami, znacznie przyspieszając pracę. A w niektórych przypadkach okaże się wręcz jedynym możliwym rozwiązaniem. Warto więc, by znalazł się w warsztacie obok wkrętarki czy spawarki. Producent kluczy udarowych zawsze cieszy się też zainteresowaniem mechaników. W zakładach zajmujących się naprawami pojazdów to element obowiązkowy. Jest niezastąpiony również wówczas, gdy trzeba odkręcić nakrętkę w traktorach czy maszynach budowlanych.
Niektóre klucze udarowe można jednak wykorzystać również do prac remontowych czy innych napraw. W tym przypadku ważny będzie wybór modelu, w którym da się zamontować specjalne adaptery. Dzięki temu do końcówki klucza można przyczepić na przykład wiertło. Najważniejszym atutem kluczy udarowych jest w tym przypadku regulowany moment obrotowy.
Rodzaje kluczy udarowych
Decydując się na zakup klucza udarowego, mamy do wyboru dwie podstawowe opcje. Pierwsza to tak zwany klucz pneumatyczny, a druga – elektryczny. Praca kluczem pneumatycznym jest możliwa dzięki sprężonemu powietrzu. To właśnie wydajna sprężarka jest koniecznym warunkiem jego działania. Wytworzenie odpowiedniego ciśnienia, zwykle w wysokości 7-8 barów, pozwala na efektywne przykręcanie i odkręcanie śrub. Oprócz sprężarki potrzebny będzie także spory zbiornik na powietrze. W zamian otrzymujemy poręczne i lekkie narzędzie o długiej żywotności.
Druga grupa tych narzędzi to klucze udarowe elektryczne. W tym przypadku energia do działania urządzenia może być pozyskana na dwa sposoby. Pierwszy to podłączenie do zwykłego gniazdka elektrycznego 230 V, drugi – wbudowany akumulator. Oczywiście w przypadku kluczy zasilanych bezpośrednio z sieci, niczym spawarki migomat inwertorowe, w czasie pracy będzie ciągnąć się za nami kabel. Klucze na akumulator wymagają z kolei dbania o baterię. Trzeba regularnie ją ładować, w przeciwnym razie wyczerpany akumulator może w niespodziewanym momencie uniemożliwić nam pracę. Klucze udarowe elektryczne są zwykle cięższe od pneumatycznych, najbardziej rozbudowane będą właśnie wersje akumulatorowe.
Jaki klucz udarowy będzie najlepszy do domowego warsztatu?
Wybór odpowiedniego klucza udarowego powinien być podyktowany kilkoma czynnikami. Najważniejsze będzie oczywiście to, jak często i w jakim celu zamierzamy z niego korzystać. Jeśli to narzędzie ma być mocno eksploatowane, warto postawić na klucz pneumatyczny. Na takie rozwiązanie najczęściej decydują się jednak tylko te osoby, które zawodowo zajmują się naprawami, szczególnie samochodów. Po klucze pneumatyczne sięgają zatem przede wszystkim właściciele i pracownicy profesjonalnych warsztatów samochodowych.
By korzystać z kluczy pneumatycznych, trzeba mieć bowiem do dyspozycji przywoływaną już wyżej sprężarkę oraz zbiornik na sprężone powietrze. Takie urządzenia powinny długo służyć, ponieważ jest w nich stosunkowo niewiele elementów, które mogą się zepsuć. W przypadku częstego korzystania z urządzenia nie bez znaczenia jest też jego niewielka waga.
W domowych warsztatach zdecydowanie częściej można jednak znaleźć klucze udarowe elektryczne. Są one rozwiązaniem zdecydowanie bardziej mobilnym – zwłaszcza jeśli naszym wyborem jest klucz akumulatorowy. To narzędzie, które okaże się bardzo przydatne w czasie podróży. Gdy dopadnie nas pech i trzeba będzie wymienić koło w środku trasy, po prostu wyciągniemy klucz z bagażnika samochodu i szybko odkręcimy stare i założymy nowe.
Klucze elektryczne lepiej od kluczy pneumatycznych nadają się też do odkręcania i dokręcania niewielkich śrub. Warto zwrócić uwagę także na dodatkowe parametry. Nowoczesne klucze elektryczne często mają wbudowane zabezpieczenie przed nadmiernym wkręceniem, co pozwala uniknąć problemów związanych ze zniszczeniem śruby.
Klucze udarowe – na co jeszcze zwrócić uwagę?
Kiedy podejmiemy już decyzję o rodzaju klucza, jaki będzie nam potrzebny, możemy skupić się na dodatkowych cechach urządzenia. Jednym z najważniejszych będzie bez wątpienia jego moc. Im większa, tym większe możliwości. Oczywiście przy pracy z bardzo mocnym urządzeniem trzeba uważać i korzystać z niego z rozwagą, by nie uszkodzić drobnych elementów. Istotnym parametrem będzie także moment obrotowy. Może sięgać nawet do tysiąca Nm, czyli niutonometrów. Największy będzie potrzebny do odkręcania śrub i nakrętek o dużej średnicy.
Pracę z kluczem udarowym mogą usprawnić dodatkowe funkcje. Bardzo przydatna będzie możliwość zmiany kierunku pracy. Profesjonaliści cenią też sobie klucze udarowe z automatycznym hamulcem – dzięki temu silnik zatrzyma się od razu po tym, jak ściągniemy palec ze spustu urządzenia. Jeśli często pracujemy przy małych urządzeniach i odkręcamy śruby w trudno dostępnych miejscach, istotny będzie także oczywiście niewielki rozmiar narzędzia. Wszystkie te cechy mają wpływ na cenę klucza. Najtańsze będą kosztować nawet niecałe 200 złotych, najbardziej rozbudowane modele dla specjalistów nawet kilkanaście razy więcej.
Więcej porad czeka w następnym tekście: Spawanie aluminium. Jaki sprzęt wybrać i o czym pamiętać?
