Nie wiesz, kiedy przycinać winogrona i jak robić to prawidłowo? Pamiętaj, że winorośl warto skracać trzy razy do roku. Pierwszy termin przypada na wczesną wiosnę – tuż po tym, jak ustaną przymrozki. Drugie cięcie należy wykonać latem, w okresie od czerwca do sierpnia, a trzecie przed zimą – w październiku lub listopadzie. Jak jednak zrobić to prawidłowo? Zobacz artykuł, aby się tego dowiedzieć!
Kiedy przycinać winogrona? Najważniejsze terminy
Zastanawiasz się, kiedy przycinać winogrona? Najlepiej robić to wczesną wiosną, latem oraz późną jesienią. Poznaj jednak konkretne terminy!
Termin 1 – luty/marzec
Pierwszy termin przycinania winorośli wypada w okresie przedwiośnia – na przełomie lutego i marca. Wtedy roślina jest jeszcze przed sezonem wegetacji i nie krążą w niej soki. Jeśli przytniesz krzew zbyt późno (np. w kwietniu), z ran zacznie obficie wyciekać sok komórkowy – zjawisko to nazywane jest potocznie „płaczem winorośli”. Choć sam wyciek rzadko zabija roślinę, to mocno ją osłabia, a kapiący płyn może zniszczyć pąki znajdujące się poniżej.
Zanim chwycisz za nożyce ogrodowe, musisz jednak upewnić się, że w najbliższym czasie nie będzie przymrozków. W innym przypadku roślina może przemarznąć. Zwiększy się przez to jej podatność na choroby i zakażenia.
Cięcie wczesną wiosną ma głównie na celu uformowanie winorośli i wyznaczenie pędów, które mają w tym sezonie owocować. To także dobry moment na wykonanie cięcia odmładzającego oraz sanitarnego.
Termin 2 – czerwiec-sierpień
Drugi najlepszy termin na cięcie winorośli to lato, a dokładniej okres między czerwcem a sierpniem. Wtedy to warto wykonać tzw. cięcie zielone. Polega ono na usunięciu nadmiaru nowych pędów oraz liści. Rośliny warto w tym czasie przyciąć do wysokości ok. 1,5-1,7 m.
Dzięki temu zmniejszasz zagęszczenie, poprawiając cyrkulację powietrza i sprawiając, że winogrona mają lepszy dostęp do światła słonecznego. Przez to owoce zaczynają rosnąć szybciej i stają się słodsze w smaku.
Termin 3 – październik-listopad
Ostatni termin cięcia winorośli przypada na późną jesień, gdy roślina zrzuci już liście, ale nie występują jeszcze przymrozki. Najlepiej więc wykonać je na przełomie października i listopada. Cięcie w tym okresie pozwala wstępnie oczyścić winorośl i przygotować ją na zimę. Jesienią należy głównie usunąć pędy, które uschły lub uległy zniszczeniu.
Pamiętaj jednak, że jesienne cięcie u odmian winorośli uprawianych w Polsce ma charakter wyłącznie wstępny (oczyszczający), zwłaszcza jeśli krzewy na zimę będą wymagały okrycia (np. kopczykowania). Jesienią nie formuj jeszcze ostatecznie krzewu – każda dodatkowa, nadmiarowa łoza pozostawiona na zimę to bufor bezpieczeństwa. Jeśli silny mróz uszkodzi część pędów, wiosną będziesz miał z czego wybierać podczas właściwego cięcia formującego.
| Termin cięcia | Rodzaj cięcia | Co należy zrobić? | Cel cięcia | Na co uważać? |
| Luty-marzec | Cięcie wiosenne, formujące, odmładzające i sanitarne | Uformować winorośl, wyznaczyć pędy przeznaczone do owocowania, usunąć stare i uszkodzone części. | Przygotowanie rośliny do sezonu i poprawa owocowania. | Ciąć przed rozpoczęciem wegetacji. Upewnić się, że nie są zapowiadane silne przymrozki. |
| Czerwiec-sierpień | Cięcie zielone | Usunąć nadmiar młodych pędów i liści, skrócić roślinę do ok. 1,5-1,7 m. | Lepsza cyrkulacja powietrza i dostęp owoców do światła, szybsze dojrzewanie i słodsze owoce. | Nie usuwać zbyt dużej części ulistnienia potrzebnego roślinie do prawidłowego rozwoju. |
| Październik-listopad | Cięcie jesienne, sanitarne | Usunąć przede wszystkim pędy suche, uszkodzone i zniszczone. | Oczyszczenie winorośli i przygotowanie jej do zimy. | Ciąć po opadnięciu liści, ale przed przymrozkami. Nie wykonywać cięcia zbyt wcześnie, aby nie pobudzić nowych pędów do wzrostu. |
Jak prawidłowo przycinać winorośl w zależności od pory roku?
Wiesz już, kiedy przycinać winogrona. Teraz czas dowiedzieć się, jak zrobić to prawidłowo. Technikę należy bowiem dopasować do aktualnej pory roku.
Technika cięcia głównego (przedwiośnie)
Opisany poniżej sposób cięcia opiera się na najpopularniejszym i najbardziej uniwersalnym systemie prowadzenia winorośli, znanym winiarzom jako forma Guyota. Przy cięciu głównym, wykonywanym wczesną wiosną, należy usunąć nawet do 60-80% zeszłorocznych pędów. Jak wykonać zabieg?
- Określ, które pędy należy usunąć – wytnij wszystkie gałęzie, które są słabe, chore lub przemarznięte.
- Skróć łozy owoconośne – znajdź główny pęd z jasnobrązową korą i skróć go na 6-8 pąków – wiosną wyrosną z nich gałązki.
- Pozostaw czopek zastępczy – skróć pęd znajdujący się poniżej pędu owoconośnego na 2 pąki, z których wyrosną nowe gałązki będące bazą do owocowania w kolejnym roku.
- Pamiętaj o odpowiednim kącie cięcia – tnij pędy zawsze pod skosem, 2 cm nad pąkiem, w stronę przeciwną do niego.
Technika cięcia letniego
W lecie kluczowe jest lekkie przerzedzenie rośliny, dzięki któremu zapewnisz winorośli lepszą cyrkulację powietrza. Jak przeprowadzić ten zabieg krok po kroku?
- Usuń najsłabsze pędy – skróć je nad drugim liściem, licząc od podstawy.
- Skróć pasierby – pasierby to pędy boczne, które należy skrócić za drugim lub trzecim liściem.
- Usuń niepotrzebne liście – w miejscach, gdzie widzisz kiście winogron, pozbądź się nadmiarowych liści, które ograniczają owocom dostęp do światła.
Technika cięcia jesiennego
Gdy roślina przejdzie w stan uśpienia, warto wykonać cięcie sanitarne i przygotowujące roślinę do zimowania. Jak postępować w tym przypadku?
- Usuń wszystkie pędy zielone – wszystkie niezdrewniałe gałązki przytnij, ponieważ i tak nie przetrwają zimy i zaczną gnić na winorośli.
- Usuń stare i zaschnięte grona – jeśli na roślinie pozostały owoce, pozbądź się ich przed zimą.
- Pozbądź się uszkodzonych i chorych pędów – usuń wszystkie uschnięte, połamane i zmienione chorobowo pędy.
Czym przycinać winorośl?
Do przycinania winorośli w większości przypadków wystarczą nożyce ogrodowe lub sekator. Takie narzędzia zapewniają czyste, gładkie cięcie bez miażdżenia delikatnych tkanek. Dzięki temu rany goją się szybko, a roślina jest mniej narażona na choroby grzybowe.
Jeśli natomiast chcesz usunąć stare, zdrewniałe i grube pędy z zaniedbanej winorośli, która nie była pielęgnowana kilka lat, możesz sięgnąć po piłę ogrodową, np. po tzw. lisi ogon. Dzięki niej szybko pozbędziesz się twardych gałęzi i pni.
Zawsze pamiętaj jednak, aby wybrane przez Ciebie narzędzie było:
- ostre – zmiażdżone, a nie ścięte pędy to duże ryzyko dla całej rośliny – rana jest wtedy postrzępiona i długo „płacze”, przez co zwiększa się ryzyko rozwoju infekcji grzybowych;
- odpowiednio zdezynfekowane, np. alkoholem – zawsze, gdy przechodzisz z jednej rośliny na drugą, dezynfekuj narzędzia, aby ograniczyć ryzyko przenoszenia ewentualnych chorób.
Uwaga: winorośl ma specyficzną fizjologię – w przeciwieństwie do drzew owocowych bardzo słabo zabliźnia duże rany, a drewno w miejscu cięcia po prostu wysycha. Dlatego przy usuwaniu grubszych, starych pędów czy konarów nigdy nie tnij „na gładko” tuż przy pniu – zostaw zawsze ok. 1-2 cm tzw. martwego czopka. Dzięki temu ewentualne zasychanie rany nie wniknie w głąb żywych tkanek pnia głównego.
Podsumowanie
Zatem kiedy przycinać winogrona? Najlepiej robić to na przełomie lutego oraz marca, latem (czerwiec-sierpień) oraz jesienią (przełom października i listopada). Każde cięcie ma jednak nieco inne zadanie – wiosenne pozwala uformować krzew i wyznaczyć pędy, które mają owocować, letnie poprawia cyrkulację powietrza i zapewnia owocom dostęp do słońca, a jesienne przygotowuje roślinę do zimowania.
Przycinając winorośl, zawsze pamiętaj o cięciu pod lekkim skosem oraz o używaniu ostrych, zdezynfekowanych narzędzi. Dzięki temu ograniczysz ryzyko rozwinięcia się chorób grzybowych.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
W jakim miesiącu przycinać winogrona?
Winorośl najlepiej przycinać na przełomie lutego i marca, po ustaniu przymrozków, w lecie, w okresie od czerwca do sierpnia, oraz jesienią – na przełomie października i listopada, przed pojawieniem się pierwszych mrozów.
Co zrobić, żeby winogrona miały duże owoce?
Przede wszystkim pamiętaj o przerzedzaniu rośliny w okresie letnim. Usuwając nadmiar liści, poprawiasz cyrkulację powietrza, a dodatkowo zapewniasz owocom dostęp do światła słonecznego.
Czy winogrona obcina się na zimę?
Tak, w okresie od października do listopada. Wtedy to należy usunąć z rośliny zielone pędy i zalegające owoce. Do tego warto pozbyć się suchych, uszkodzonych oraz chorych pędów.
