Ścinanie drzew to trudna i niebezpieczna praca. Zanim się na nią zdecydujesz, musisz nabyć sporo umiejętności i doświadczenia, a także przygotować odpowiedni sprzęt. Do tego potrzeba sporo zdrowego rozsądku i mądrej oceny ryzyka – decyzje o wycince drzewa zawsze podejmujesz na własną odpowiedzialność. Dlatego najlepiej zacząć od tych niewielkich. Jak ścinać drzewa bezpiecznie i skutecznie? Przybliżamy najważniejsze zasady wycinki i potrzebne narzędzia.
Jak ściąć drzewo? Poradnik krok po kroku
Przy ścinaniu drzew trzeba przede wszystkim pamiętać o względach bezpieczeństwa. Jeśli chcesz jednak dowiedzieć się, jak wyciąć drzewo, musisz też wiedzieć sporo o samej technice wycinki i operowania piłą.
1 Oględziny okolicy drzewa
Zanim zdecydujesz, jak ścinać drzewa, należy dokładnie przyjrzeć się jego otoczeniu. Oceń, czy w obrębie padania drzewa nie ma przeszkód, które może zniszczyć przy przewracaniu się – zwłaszcza budynków, ogrodzeń czy sieci trakcyjnych.
Tak zwana strefa bezpieczna rozpoczyna się dopiero na okręgu o promieniu równym dwukrotnej wysokości drzewa. Trzeba liczyć się z tym, że po uderzeniu w ziemię konary i gałęzie mogą pękać, a następnie odskoczyć w niespodziewanym kierunku.
2 Szacunek wysokości
Przy planowaniu musisz też oszacować wysokość drzewa. Nawet profesjonaliści często robią to przy pomocy patyka. Należy odmierzyć nim długość od dłoni do ramienia. Następnie rękę trzeba wyciągnąć równolegle do ziemi, a patyk chwycić prostopadle, by jego część przesłaniała Ci drzewo.
Potem należy oddalać się od drzewa. Kiedy szczyt i podstawa tak patyka, jak i drzewa się pokryją, to znak, że stoisz w miejscu, w którym mniej więcej po upadku powinien wylądować szczyt drzewa.
3 Sprawdzenie kierunku upadku
Ważna jest też ocena środka ciężkości drzewa. To on będzie mieć kluczowe znaczenie dla kierunku, w którym przewróci się drzewo. Cięciem możesz tylko częściowo go zmienić. Środek ciężkości powinien być wyraźnie przesunięty w tym kierunku, w którym chcesz obalić drzewo.
Przy ścinaniu pamiętaj też, że na kierunek upadku drzewa może wpłynąć wiatr. Na tym etapie zaplanuj również ścieżki oddalania. To droga, którą będziesz odchodzić w czasie upadku drzewa. Ścieżki powinny być dwie i prowadzić w przeciwną stronę do obalanego pnia, najlepiej pod kątem 135 stopni. Ścieżki muszą być bezpieczne, nie powinno być na nich przeszkód.
4 Oczyszczenie okolic drzewa
Kiedy wiesz już, gdzie przewróci się drzewo, musisz oczyścić to miejsce. Wcześniej sprawdziłeś, że nie ma tam poważnych przeszkód, ale i tak trzeba usunąć z tego terenu mniejsze rzeczy. Jeśli drzewo przewraca się na trawnik, warto zabezpieczyć go przed zdemolowaniem deskami lub płytami OSB.
5 Oczyszczenie pnia
By wycinka była łatwiejsza, należy oczyścić część pnia z konarów i gałęzi. Inaczej manewry piłą mogą być utrudnione. Wystarczy usunąć gałęzie z dolnej części pnia, do wysokości ramion pilarza. Najlepiej zrobić to łańcuchem przeciąganym od góry do dołu wybranego fragmentu.
6 Wykonanie rzazu podcinającego
Rzaz podcinający, potocznie nazywany klinem, powinien zostać wykonany po stronie, w którą drzewo będzie się przewracać. Jak ścinać drzewa z pomocą klina? Przysuń ostrogę piły do pnia pod kątem około 45 stopni. Tnij maksymalnie do 1/3 szerokości pnia.
Następnie należy wykonać cięcie poziome, tak by spotkało się z tym ukośnym. Wówczas klin powinien samodzielnie wyskoczyć.
7 Wykonanie rzazu ścinającego
To ostatni ruch związany z wycinką drzewa. Rzaz ścinający to poziome cięcie, które ostatecznie obala pień. Należy je wykonać nieco powyżej poziomego boku wyciętego chwilę wcześniej klina – minimum kilka centymetrów.
Jak ściąć drzewo bezpiecznie? Przy wykonywaniu rzazu ścinającego trzeba pamiętać o zawiasie. To fragment pnia między klinem a drugim rzazem, którego nie należy przecinać. Powinien mieć szerokość około 1/10 pnia. Dzięki niemu drzewo będzie upadać nieco wolniej i utrzyma obrany wcześniej przez Ciebie kierunek. Zawiasa pozwoli Ci też samodzielnie zdecydować o momencie, w którym drzewo się przewróci.
Jak ścinać drzewa? Przygotuj odpowiednie narzędzia
Narzędzia do pracy trzeba dobrać do rozmiaru drzewa. Niewielkie bez problemu będziesz w stanie wyciąć piłką ręczną. Możesz skorzystać także z siekiery do drewna. Przy większych drzewach, zwłaszcza takich, których średnica pnia na wysokości około metra sięga 30 centymetrów, bezpieczniejszym i właściwie niezbędnym rozwiązaniem będzie piła łańcuchowa.
Do pracy przy wycince zdecydowanie najlepiej nadają się piły spalinowe. Są w pełni mobilne i dysponują odpowiednio dużą mocą. Piły elektryczne, przez ograniczenia związane z kablem, właściwie nie nadają się do wycinania drzew. Piły akumulatorowe trzeba z kolei często ładować, co przy pracach związanych z wycinką będzie dużym utrudnieniem – w takich warunkach zużywa się dużo energii.
Model musisz dobrać do konkretnych zadań. Najważniejsze będą dwa parametry – moc i długość prowadnicy. Do wycinania niewielkich drzew wystarczy piła o mocy 3-4 KM. Do wycinki większych powyżej 5 KM. Na co dzień dobrze sprawdzą się urządzenia z prowadnicą długości 40-45 cm, ale do ścinania drzew o grubych pniach trzeba będzie wybrać znacznie dłuższą – co najmniej 70-80 cm.
Nie zapomnij też, by zaopatrzyć się w strój ochronny. Kluczowe są okulary ochronne, a najlepiej nawet maska całotwarzowa. Do tego kask i słuchawki, a także ubrania ochronne z materiałem antyprzecięciowym – w tym rękawice, spodnie i bluza. Całość uzupełniają buty z utwardzanym podnoskiem.
Kiedy można wyciąć drzewo bez pozwolenia?
Przed decyzją o wycince drzewa na swojej posesji sprawdź również, czy na taką pracę nie będziesz potrzebować pozwolenia urzędników. Zgodnie z polskim prawem, wyznacznikiem jest tutaj obwód pnia mierzony na wysokości pięciu centymetrów od ziemi. Bez pozwolenia i zgłaszania możesz ściąć drzewa o obwodzie pnia:
- do 80 cm: dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i srebrzystego;
- do 65 cm: dla kasztanowca zwyczajnego, platanu klonolistnego i robinii akacjowej;
- do 50 cm: dla pozostałych drzew.
Zezwolenia nie wymaga także wycinka drzew owocowych. Pozwolenie jest natomiast konieczne przy drzewach o pniu szerszym niż przywołane wyżej wartości. Zgody urzędu wymaga też wycinka drzewa w pasie drogowym, na obszarach chronionych, a także przy prowadzeniu wycinki w celu działalności gospodarczej.
Podsumowanie: jak ścinać drzewa? Bezpieczne metody i narzędzia
Jeśli zastanawiasz się, jak wyciąć drzewo, pamiętaj, że to zawsze niebezpieczna czynność. Dlatego zacznij od oględzin terenu, oszacowania wysokości drzewa i sprawdzenia kierunku jego upadku. Musisz mieć pewność, że niczego nie uszkodzi, a Ty będziesz mógł się bezpiecznie oddalić. Oczyść więc okolice drzewa.Potem można przystąpić do cięcia. Przed nim oczyść dolną część pnia z gałęzi. Następnie zrób trójkątny rzaz podcinający. Ostatni krok to poziomy rzaz ścinający, przy którym powinieneś pamiętać o zawiasie – nigdy nie przecinaj całego pnia.
